Dat almaýan polatdan ýasalan berkidijiler dürli önümleri öz içine alýan belli bir hünär düşünjesidir. Dat almaýan polatdan ýasalan berkidijiler, adatça, daşky görnüşi, berkligi we güýçli korroziýa garşylygy sebäpli has gymmat maşyn böleklerini berkitmek üçin ulanylýar.

 
Dat almaýan polatdan ýasalan standart berkidijiler adatça aşakdaky 12 görnüşli bölekleri öz içine alýar:
1. BoltKelleden we wintden (daşky ýüpli silindrden) ybarat bolan berkidijiniň bir görnüşi. Ony gaýka bilen gabat getirmek gerek we iki bölegi deşikleri bilen berkitmek üçin ulanylýar. Bu görnüşli birikdirijä bolt birikdirijä diýilýär. Eger gaýka boltdan aýrylsa, iki bölegi aýryp bolýar, şonuň üçin bolt birikdirijä aýrylyp bolýan birikdirijä degişlidir.

2. Çubuk:Başy ýok we iki ujunda hem diňe daşarky ýüpleri bolan berkidijiniň bir görnüşi. Birikdirilende, onuň bir ujuny içki ýüp deşigi bolan bölege burmaly, beýleki ujuny deşigi bolan bölege geçirmeli, soňra bolsa gaýka burmaly, hatda iki bölek tutuşlygyna berk birikdirilen bolsa-da.

3. WintlerŞeýle hem, olar iki bölekden: kelleden we wintden ybarat bolan berkidiji enjamlaryň bir görnüşidir. Ulanyşyna görä, olary üç kategoriýa bölüp bolýar: maşyn wintleri, berkidiji wintler we ýörite maksatly wintler. Maşyn wintleri, esasan, berkidiji dişli deşigi bolan bölekler üçin ulanylýar. Deşigi bolan bölek bilen berkidiji birikme gaýka bilen hyzmatdaşlyk etmegi talap etmeýär (birikdirmegiň bu görnüşi wint birikmesi diýlip atlandyrylýar we şeýle hem aýrylýan birikmedir; ol gaýka bilen hem ulanylyp bilner, iki bölegiň arasynda deşikleri bolan birikme üçin ulanylýar). Berkidiji wintler, esasan, iki bölegiň arasyndaky deňeşdirilen ýagdaýy berkitmek üçin ulanylýar. Göz wintleri ýaly ýörite maksatly wintler bölekleri galdyrmak üçin ulanylýar.

4. Dat almaýan polat gaýkalarIçki dişli deşikleri bolan, adatça tekiz altyburçluk silindr ýa-da tekiz kwadrat silindr ýa-da tekiz silindr görnüşinde, iki bölegi berkitmek üçin boltlar, ştiftler ýa-da maşyn wintleri bilen ulanylýar. Ony bitewi bir bölek ediň.

5. Öz-özüne degýän wintler: Maşyn wintlerine meňzeş, ýöne wintdäki sapaklar öz-özüni deşikleýän wintler üçin ýörite sapaklardyr. Ol iki inçe metal bölegi berkitmek we birleşdirmek üçin ulanylýar we olary bir bölek edýär. Gurluşda öňünden kiçi deşikler açylmaly. Bu görnüşli wint ýokary berklige eýe bolany üçin, ony ortada bölegi döretmek üçin bölekiň deşigine gönüden-göni salyp bolýar. Jogapkär içki sapaklary emele getirýär. Bu görnüşli baglanyşyk hem aýrylyp bilinýän baglanyşykdyr.

6. Agaç wintleri: Olar şeýle hem maşyn wintlerine meňzeýär, ýöne wintlerdäki ýüpler agaç wintler üçin ýörite ýüplerdir. Olar gönüden-göni agaç böleklerine (ýa-da böleklerine) wintlenip bilner we metal (ýa-da metal däl) zady deşik bilen berkitmek üçin ulanylýar. Bölekler agaç bölegi bilen berkidilýär. Bu birikme hem aýrylyp bilinýän birikmedir.
7. Kir ýuwýan maşynÝaprak halka şekilli berkidijiniň bir görnüşi. Boltlaryň, wintleriň ýa-da gaýkalaryň daýanç ýüzü bilen birikdirilen bölekleriň ýüzüniň arasynda ýerleşdirilip, birikdirilen bölekleriň tegelenýän ýüzüniň meýdanyny köpeltmek, birlik meýdana düşýän basyşy azaltmak we birikdirilen bölekleriň ýüzüni zaýalanmakdan goramak rolyny oýnaýar; elastik şaýbanyň başga bir görnüşi, ol gaýkanyň boşalmagynyň hem öňüni alyp biler.

8. Ätiýaçlyk halkasy:Ol maşynlaryň we enjamlaryň şaft oýugyna ýa-da deşigiň oýugyna gurnalýar we şaftdaky ýa-da deşigiň bölekleriniň çepe we saga hereket etmeginiň öňüni almakda rol oýnaýar.

9. SanjaklarEsasan bölekleri ýerleşdirmek üçin ulanylýar, käbirleri bolsa bölekleri birikdirmek, bölekleri berkitmek, güýç geçirmek ýa-da beýleki berkidijileri gulplamak üçin hem ulanylýar.

10. Perçin:Iki bölegi (ýa-da bölekleri) bir bitewi etmek üçin deşikler arkaly berkitmek we birikdirmek üçin ulanylýan kelle we dyrnak ştiftinden ybarat bolan berkidijiň bir görnüşi. Birikdirmegiň bu görnüşi perçinli birikdiriş ýa-da gysgaça perçinlemek diýilýär. Aýrylmaýan birikdirişe degişlidir. Sebäbi birleşdirilen iki bölegi aýyrmak üçin bölekleriň perçinleri döwülmelidir.

11. Gurluşlar we birikdiriş jübütleri: Ýygnaklar belli bir maşyn winti (ýa-da bolt, öz-özünden berilýän wint) we tekiz şaýbanyň (ýa-da ýazly şaýbanyň, gulplaýjy şaýbanyň) utgaşmasy ýaly utgaşdyrylan görnüşde üpjün edilýän berkidiji enjamlaryň görnüşine degişlidir: birikdirme Berkidiji enjamlaryň jübüti polat gurluşlar üçin ýokary berklikli uly altyburçlukly kelleli boltlar ýaly ýörite boltlaryň, gaýkalaryň we şaýbalaryň utgaşmasy bilen üpjün edilýän berkidiji enjamlaryň görnüşine degişlidir.

12. Tirnaklary kebşirlemekÝagtylyk energiýasyndan we çivi kellelerinden (ýa-da çivi kellelerinden) ybarat bolan dürli görnüşli berkidijiler sebäpli, olar beýleki poslamaýan polatdan ýasalan standart böleklere birikdirilip bilinjek ýaly, kebşirleme usuly bilen böleklere (ýa-da böleklere) berkidilýär we birikdirilýär.

Material
Dat almaýan polatdan ýasalan standart bölekler önümçilik çig malyna öz talaplaryna eýedir. Dat almaýan polat materiallaryň köpüsinden, şol sanda austenitik dat almaýan polat, ferrit dat almaýan polat, martensit dat almaýan polat we çökündi gatadýan dat almaýan polat ýaly berkidiji önümler üçin polat simler ýa-da taýaklar ýasalyp bilner. Materiallary saýlanda nähili ýörelgelere eýerilýär?

Dat almaýan polatdan ýasalan materiallary saýlamakda esasan aşakdaky aspektler göz öňünde tutulýar:
1. Berkidiji materiallara mehaniki häsiýetler, esasanam berklik babatda talaplar;
2. Iş şertlerinde materiallaryň korroziýa garşylygyna bolan talaplar
3. Iş temperaturasynyň materialyň ýylylyga garşylyklylygyna (ýokary temperatura berkligi, kisloroda garşylyk we beýleki häsiýetler) talaplary:
Materiallary gaýtadan işlemegiň netijeliligi üçin önümçilik prosesiniň talaplary
5. Agram, baha, satyn alyş we beýleki faktorlar ýaly beýleki taraplar hem göz öňünde tutulmalydyr.
Bu bäş tarapyň giňişleýin we giňişleýin gözden geçirilmeginden soň, degişli milli standartlara laýyklykda ulanylýan polat materialy saýlanýar. Öndürilýän standart bölekler we berkidijiler tehniki talaplara hem laýyk gelmelidir: boltlar, wintler we ştiftler (3098.3-2000), gaýkalar (3098.15-200) we berkidiji wintler (3098.16-2000).